not available

Title:LITLI KLÁUS OG STÓRI KLÁUS
Subject:FICTION Scarica il testo


LITLI KLÁUS OG STÓRI KLÁUS

Eftir Hans Christian Andersen - í þýðingu Steingríms Thorsteinssonar

Einu sinni bjuggu í þorpi nokkru tveir menn samnefndir. Báðir hétu Kláus, en annar þeirra átti fjóra hesta og hinn ekki nema einn. Til þess nú að greina þá í sundur, kölluðu menn þann, sem fjóra hestana átti, stóra Kláus, en hinn litla Kláus, sem átti ekki nema einn hestinn. Nú skulum við heyra, hvernig þeim farnaðist báðum, því þetta er sönn saga.
Liðlanga vikuna varð litli Kláus að plægja fyrir stóra Kláus og lána honum eina hestinn, sem hann átti; þar kom á móti, að stóri Kláus hjálpaði hinum með öllum sínum fjórum, en það var ekki nema einu sinni í viku, - á sunnudögunum. Það kynni nú að vera, að hann litli Kláus léti keyrið smella duglega yfir öllum fimm hestunum; það gat svo heitið, að þetta væru hans hestar á þeim eina degi. Sólin skein svo yndisfagurt, og allar klukkur í kirkjuturninum hringdu til messu. Fólkið var prúðbúið, og hver maður gekk með sálmabók undir hendinni í guðshús til að heyra prestinn prédika, og allir horfðu á litla Kláus, sem var að plægja með fimm hestum. Og hann varð þá svo hróðugur og ánægður, að hann smellti aftur með keyrinu og kallaði: "Hott, hott, allir mínir hestar!"
"Svona máttu ekki tala," sagði stóri Kláus, "Það er ekki nema einn hesturinn, sem þú átt."
En jafnharðan er einhver gekk aftur fram hjá á leið til kirkjunnar, þá mundi litli Kláus ekki eftir, að hann mátti ekki segja þetta, og kallaði: "Hott, hott, allir mínir hestar!"
"Já, nú ætla ég að biðja þig að hætta þessu," sagði stóri Kláus, "því ef þú segir þetta einu sinni enn, þá slæ ég hestinn þinn í ennið, svo að hann skal liggja dauður eftir."
"Svei mér þá ef ég skal segja það oftar", sagði litli Kláus. En þegar svo einhverjir gengu fram hjá og heilsuðu honum með því að kinka til hans kolli, þá varð hann svo ofurfeginn og fannst það eitthvað svo mannalegt, að hann hafði fimm hesta til að plægja með, og gerði þá smell með keyrinu og kallaði: "Hott, hott, allir mínir hestar!"
"Ég skal hotta á hestana þína," sagði stóri Kláus og tók tjóðurhnallinn og laust þennan eina hest, sem litli Kláus átti, svo mikið högg í ennið, að hann byltist til jarðar og var steindauður.
"Æ, nú á ég engan hest framar!", sagði litli Kláus og fór að gráta. Síðan fláði hann hestinn, tók hána og lét hana hanga úti, þangað til hún var vel vindþurrkuð. Síðan tróð hann henni í poka, kippti honum á bak sér og sneri á leið til borgarinnar til að selja þar hána.
Það var löng gönguleið sem hann átti fyrir höndum, og lá um skóg nokkurn mikinn og dimman, og nú gerði hræðilegt illviðri. Hann villtist alveg af leið, og áður en hann komst á rétta götu aftur, var orðið kvöldsett og lengra en svo til borgarinnar eða heim til hans aftur, að hann gæti komizt það áður en náttaði.
Rétt við þjóðgötuna stóð bóndagarður mikill; þar var stofuhús og útihlerar fyrir gluggum, og lagði út birtu innan frá að ofan til. "Hér get ég líklega fengið að vera," hugsaði litli Kláus og drap högg á dyr.
Bóndakonan lauk upp, en þegar hún heyrði, hvað hann vildi, þá sagði hún honum, að hann gæti farið sína leið, maðurinn sinn væri ekki heima og hún tæki ekki á móti gestkomendum.
"Nú, þá verð ég að liggja úti," sagði litli Kláus, og bóndakonan skellti dyrunum harkalega aftur beint framan í hann.
Rétt hjá stóð stóreflis heystakkur, en í sundinu milli hans og hússins hafði verið byggður dálítill skúr með flötu hálmþaki.
"Þarna uppi get ég legið," sagði litli Kláus, þegar hann sá þakið; "það er ágætt rúm. Líklega flýgur storkurinn ekki ofan til að bíta mig í fæturna." Uppi á þakinu stóð sem sé storkur, því hann átti þar hreiður.
Nú skreiddist litli Kláus upp á skúrinn, lagðist þar fyrir og hagræddi sér, svo að sem bezt færi um sig. Gluggahlerarnir luktu ekki fyrir að ofanverðu, og gat hann því séð beint inn í stofuna.
Þar var lagt á borð, og var á því vín og steik og fyrirtaks fiskréttur. Bóndakonan og djákninn sátu við borðið, en ekki nokkur maður annar, og hún hellti í glasið fyrir hann, og hann tók til sín af fiskinum, því fiskur þótti honum mata beztur.
"Æ, nú væri gaman að komast með í þetta góðgæti," sagði Kláus og teygði höfuðið allt inn að glugganum. En sú sælgætiskaka, sem hann sá framreidda á borðinu! Þvílíkt gildi! það mátti nú segja.
Nú heyrir hann hófdyn, og kemur einhver ríðandi eftir þjóðveginum að húsinu. Það var maðurinn húsfreyjunnar, bóndinn sjálfur, sem var að koma heim.
Bóndi þessi var mesti gæðamaður, en honum fylgdi sá undarlegi kvilli, að hann gat aldrei þolað að sjá djákna; sæi hann djákna, ætlaði hann hreint að ganga af göflunum. Það var líka þess vegna, sem djákninn hafði farið inn, til þess að bjóða konunni góðan daginn, að hann vissi, að bóndinn var ekki heima, og bar hin góða kona á borð fyrir hann allan þann ágætasta mat, sem hún átti í eigu sinni. Þegar þau nú heyrðu, að maðurinn kom, þá urðu þau svo logandi hrædd, og beiddi konan djáknann að skríða niður í stóra, tóma kistu, sem stóð úti í horni, og það gerði hann, því hún vissi, að manntetrið þoldi ekki að sjá djákna. Konan faldi í snatri allar þær ljómandi krásir, og vínið einnig, í bakstursofninum sínum, því hefði bóndinn séð það, þá mundi hann víst hafa spurt, hvað þess konar ætti að þýða.
"Æ!" sagði Kláus mæðilega uppi á skúrnum, þegar hann sá allan matinn hverfa.
"Er nokkur þarna uppi?" sagði bóndinn og gægðist upp fyrir sig til litla Kláusar; "því liggurðu þarna? Komdu heldur með mér inn í stofu."
Litli Kláus sagði honum eins og var, að hann hefði villzt af leið, og beiddi hann að lofa sér að vera þar um nóttina.
"Já, það er nú sjálfsagt," sagði bóndinn, "en fyrst verðum við að fá okkur eitthvað að borða."
Konan tók þeim báðum mjög vingjarnlega, breiddi dúk á langt borð og setti fyrir þá stórt fat fullt af graut. Bóndinn var svangur og át með góðri lyst, en Kláus gat ekki annað en verið að hugsa um steikina góðu, fiskinn og kökuna, sem hann vissi, að stóð inni í ofninum.
Pokann með hrosshánni í hafði hann látið undir borðið; hána hafði hann, svo sem fyrr er á vikið, ætlað að selja í borginni. Grauturinn gat alls ekki smakkazt honum; steig hann þá á pokann sinn, og skrjáfaði við það allhátt í þurri hrosshánni.
"Þei, þei!" sagði litli Kláus við pokann sinn, en steig óðara á hann aftur, svo að skrjáfaði enn hærra en áður.
"Hvað er það, sem þú hefur í pokanum þínum?" spurði bóndi.
"O, það er galdrakarl," sagði litli Kláus, "hann segir, að við eigum ekki að éta graut, því hann hefur galdrað allan ofninn fullan af steik og fiski og köku."
"Hvað ertu að segja?" mælti bóndi, opnaði í skyndi ofnhurðina og sá nú allan þann ágætismat, sem kona hans hafði falið, og trúði hann nú statt og stöðugt, að galdramaðurinn í pokanum hefði galdrað þetta til þeirra. Konan þorði ekki að segja neitt, heldur setti matinn orðalaust á borðið, og neyttu þeir nú báðir af fiskinum, steikinni og kökunni. Steig nú litli Kláus enn á poka sinn, svo skrjáfaði í hrosshánni.
"Hvað segir hann núna?" spurði bóndi.
"Hann segir," svaraði litli Kláus, "að hann hafi sömuleiðis galdrað til okkar þrjár flöskur af víni; þær standa líka inni í ofninum." Og nú varð konan líka að taka fram vínið, sem hún hafði falið, og drakk bóndinn og varð hinn hreifasti; svona galdrakarl eins og þann, sem hann litli Kláus hafði í pokanum, sagði hann, að sig stórlangaði til að eiga.
"Getur hann líka galdrað fram djöfulinn?" spurði bóndi. "Djöfsa þætti mér nú gaman að sjá, því nú liggur vel á mér."
"Já!" sagði litli Kláus, "galdrakarlinn minn getur allt það, sem ég bið hann um. Er það ekki satt kunningi?" bætti hann við og steig á pokann, svo að skrjáfaði. "Heyrirðu? hann segir já. En fjandinn er svo afskræmislega ljótur, það er betra að sjá hann ekki."
"O, ég er hvergi hræddur. Hvernig er hann þá útlits?"
"Alveg eins og djákni, þar skal enginn mun á milli sjá."
"Ú!" sagði bóndi; "þá var ekki á verra von, því það skuluð þér vita, að djákna þoli ég ekki að sjá, en nú má það standa á sama; úr því ég veit, að það er djöfullinn, þá get ég betur sætt mig við það. Nú er ég óbilugur, en hann má ekki koma of nærri mér."
"Nú skal ég spyrja galdrakarlinn minn," sagði litli Kláus, steig á pokann og lagði við eyrað.
"Hvað segir hann?"
"Hann segir, að þú getir farið til og lokið upp kistunni, sem stendur þarna úti í horni; þá munir þú sjá fjandann, hvernig hann húkir í kistunni, en þú verður að ...